Grafið nálægt veitulögnum | Veitur

Grafið nálægt veitulögnum

Veitur og fleiri aðilar eiga oft lagnir innan framkvæmdasvæða þar sem uppbygging á sér stað. Eftirfarandi upplýsingar eru birtar til að tryggja að lagnir, strengir og aðrar eigur fái rétta meðferð. Við viljum að lagnirnar okkar verði fyrir sem minnstu hnjaski og ekki síður að aðstæður séu öruggar fyrir framkvæmdaraðila, og aðra vegfarendur, í nágrenni framkvæmdasvæðis.

Ef aðstæður krefjast þess að lagnir verði fyrir raski á framkvæmdatíma þá ber að hafa samráð við Veitur til að lágmarka möguleikann á því að lagnirnar verði fyrir tjóni.  Verði lagnir fyrir tjóni munu Veitur sækja bætur  eða fara fram á að lagnir verði endurnýjaðar á kostnað framkvæmdaraðila.

Þegar unnið er í kringum lagnir/strengi er mikilvægt að hafa í huga að lagnir/strengir mega aldrei vera í lausu lofti. Ef söndun og þjöppun í kringum lagnir tapast kemur tog á strengi og átak á suður og samskeyti lagna sem leiðir af sér að líftími styttist.

Fyrir utan mögulegar skemmdir á lögnum/strengjum við gröft nálægt þeim geta skapast ýmsar annarskonar hættur.

  • Hitaveitulagnir eru undir spennu og geta sprengt frá sér sé grafið frá þeim.
  • Ef rof kemur á rafstrengi er hætta á rafstuði eða ljósbogahættu (rafsuða).
  • Kaldavatnsslagnir eru undir miklum þrýsting og ef grafið er frá þeim eða festur rýrðar geta þær rofnað skyndilega og skyndiflóð orðið. 

Það sem ber að gera áður en til framkvæmda kemur er eftirfarandi:

Framkvæmdasvæði

Ávallt skal byrja á því að meta framkvæmdasvæði. 

Skilgreining á framkvæmdasvæði: Allt það svæði sem verður fyrir áraun fyrirhugaðra framkvæmda, þar með fláar sem myndast við gröft ásamt öryggissvæði frá skurðarbrún (Mynd 1).

image name

Mynd 1: Framkvæmdasvæði

Ásamt því að meta stærð framkvæmdasvæðis þarf uppbyggingaraðili að útfæra jarðvegsrannsóknir og graftrarplan auk þess að gera viðeigandi ráðstafanir áður en til framkvæmda kemur.

Jarðvegsrannsóknir

Jarðvegsrannsóknir þurfa að innihalda að lágmarki; dýpi niður á burðarhæfan grunn, jarðvegsgerð og lagskiptingu ásamt grunnvatnsdýpi. Að öðru leyti skal meta umfang jarðvegsrannsóknarinnar út frá áætluðum framkvæmdum.

Graftrarplan

Graftrarplan skal m.a. innihalda allar lagnir og strengi innan og utan framkvæmdarsvæðis, hæðarkóta á endanlegu dýpi framkvæmdarsvæðis og hæðarkóta á umliggjandi landi. Almennt á flái í lausmassa ekki að vera brattari en 1:1 nema að jarðvegrannsóknir hafi verið framkvæmdar sem geta gefið tilefni til annars. Fláar yfir 1:1 í lausmassa skapa hættu á hruni. 

Mikilvægt er að hafa í huga að:

  • Flái frá lögnum má ekki fara yfir 1:1,4 (36°) svo sandur við lagnir haldi þjöppun og fari ekki af stað.
  • Ef lagnir/strengir eru innan framkvæmdasvæðis og verða fyrir raski m.v. graftarplan þá þarf framkvæmdaraðili að hanna lausnir til að draga úr möguleika á skemmdum á lögnum. Þessar lausnir þurfa að fá samþykki Veitna. Til dæmis er hægt að notast við þil eða annarskonar stoðlausnir sem verja lagnir og strengi.
  • Hita-, vatns- og fráveitulagnir mega aldrei hanga. Ef fyrirséð er að þessar lagnir lendi innan framkvæmdasvæðis ber að finna þeim nýjan farveg annað hvort varanlegan eða tímabundinn.
  • Við rafmagnsstrengi er hægt að nota stokk eða aðrar lausnir sem sýndar eru hér fyrir neðan. Handmoka skal ofan af strengjum eftir forskrift fageftirlits eða svæðisstjóra Veitna til að forðast kápuskemmdir og mögulegt tjón.

Dæmi um staðlað verklag áður og eftir að byrjað er að grafa:

image name

Mynd 2: Staðlað verklag

Dæmi um úrlausnir fyrir strengi:

image name

Mynd 3: Þversnið af skurði - Jarðstrengur - geymsla á streng í pípu

image name

Mynd 4: Jarðstrengur - binding í bognum skurði

image name

Mynd 5: Jarðstrengur - lokaður tréstokkur

image name

Mynd 6: Jarðstrengur - frágangur til geymslu í trérennu eða plastpípubút

image name

Mynd 7: Jarðstrengur - geymsla á tengihólk og streng í beinum skurði

Hollráð

Lokum gluggum þegar úti er kalt